Champagnes
kunnen niet goed tegen te warme temperaturen of grote
temperatuurverschillen. Schudden vinden ze ook niet fijn en UV zonlicht
is al helemaal niet goed. Even te warm of even in het zonlicht is niet
zo heel erg. Dat moet dan wel geen dagen duren. Drie dagen te warm of
in het zonlicht en je dure champagne is om zeep. Een dagje in een auto
van 45 graden is ook al funest. Champagnes blijven het langste goed als ze tussen de 7 en 12 graden in het donker en horizontaal worden bewaard.
Opslag in een kelder
Opslaan in een kelder is een goed idee. Het is daar waarschijnlijk
koeler als op de beganegrond en het is daar ook donkerder. Champagne
wordt vaak aangeleverd in een doos met 6 flessen. Als ik je een tip mag
geven: laat ze daar lekker in zitten als je de dozen gewoon in de
kelder gaat zetten. De reden is simpel: In een kelder wil het nog wel
eens tochten en dan krijg je temperatuurschommelingen hetgeen niet goed
is voor Champagne. In een doos tocht het niet, is het lekker donker en
de flessen liggen (als je de doos niet op zijn zijkant zet)
horizontaal. De kurk blijft nat en sluit daardoor goed af, de bubbels
blijven dus in de fles. Als je losse flessen hebt leg je ze horizontaal
in een flessenrek.
Wellicht wat zinvolle tips:
- Zet de datum van ontvangst op de doos. Dan weet je tenminste hoe lang jij ze al in huis hebt.
- Als je handig bent schrijf je er metteen bij wanneer ze op moeten zijn.
- Als je veel flessenrekken hebt zet dan houten schotten tussen
de rekken om tocht zo veel mogelijk te vermijden. Nog beter zou zijn
als je de champagnes in een kast met deurtjes doet.
- Niet aan de flessen draaien of schudden, lekker laten liggen totdat je ze nodig hebt.
- Als je de luxe hebt dat je een Airconditioning in jouw kelder hebt, zet hem dan op 10 graden.
- Als je helemaal goed voorzien bent regel je de vochtigheidsgraad op 80% af.
Opslag in een klimaatkast
Degene die geen kelder heeft maar toch Champagne op wil slaan doet
er goed aan om een Klimaatkast aan te schaffen. Een klimaatkast koelt
maar is echt wat anders als een koelkast. In een koelkast zit een
compressor en daardoor schudt de kast een beetje maar wel bijna
continu. Dat is niet goed. Een Champagne is na een maand of vier-vijf
in de koelkast om zeep vanwege het schudden. In een klimaatkast zit
vaak ook een compressor echter weet de maker dat schudden niet goed
voor wijn/champagne is en dus heeft men de compressor aan rubbertjes
opgehangen of op rubbertjes gezet. de kast zelf staat ook op rubbertjes
om de laatste schokjes op te vangen. Als je ook andere wijnen in
dezelfde kast wil bewaren moet je er even op letten dan je een kast
koopt met verschillende temperatuur zones. Als je alleen maar Champagne
in de kast bewaard is zo'n dure kast zonde van je geld. De echte purist
koopt een kast waarin ook de vochtigheid tot achter de komma wordt
geregeld. Als je een kast vol met Krug's van voor de tweede wereld
oorlog hebt vindt ik dat een goed idee. Als je slechts een paar dure
champagnes in de kast hebt liggen is dit wellicht wat overdreven (kwaad
kan het echter niet).
Ik begrijp dat het leuk is om naar Champagne flessen te kijken en
dat een glazen deur dus een leuk idee lijkt. Zelf ben ik toch meer een
voorstander van een dichte deur vanwege drie redenen: Een dichte deur
issoleert beter en dat is goed voor de electriciteitsrekening (scheelt
zo een paar tientjes per jaar per kast). Een dichte deur laat ook zeker
minder llicht door als een (rook)glazen deur. Een kast met een glazen
deur is een paar honderd euro duurder als een kast met dichte deur (ik
koop dan liever een paar flessen extra).
Weinig mensen letten er op maar een klimaatkast staat 24 uur per
dag, 365 dagen per jaar aan. Als je dus een klimaatkast gaat
aanschaffen vraag dan naar het nominale electricteits verbruik. Je kan
beter 100 euro extra aan een goed geisolleerde kast uitgeven dan 200
euro extra per jaar aan electriciteit.
Horeca kasten/Controllers
Er zijn leveranciers (w.o. Liebherr) die koelinstallaties en
voorzetdeuren leveren. Dat is een erg goed idee als je veel Champagnes
hebt liggen voor een langere tijd. Je bouwt dan een muurtje vol met
goedkope wijnrekken (of nog beter: stellages voor dozen), issoleert de
zaak, zet er voorzetdeuren voor en sluit de
temperatuur/vochtigheids controller aan. Je hoeft dan niet de hele
kelder te koelen waardoor jouw electriciteitsrekening een stuk lager
wordt. Deze klimaatkasten verdienen zich binnen een jaar terug en
kunnen nog op slot ook...
Hoe lang kan je Champagne bewaren?
Tja, dat is een wetenschap an sich. De commercielen zullen beweren
dat je de Champagne al gerijpt is en dat je hem zo snel mogelijk op
moet drinken en dan weer een nieuwe fles bij hem moet gaan halen. In
80-90% van de gevallen klopt dit. Er zijn echter vele Champagnes die
nog niet op de top zijn op het moment dat ze uitgeleverd worden. Het is
zonde om deze al metteen op te drinken.
Hoe lang je een Champagne kan bewaren wordt bepaald door een combinatie van factoren:
- Pinot Meunier is een goedkope druif die snel rijpt maar ook snel
over de top is. Als er dus veel (>35%) Pinot Meunier druiven in een
Champagne verwerkt zijn dan is de Champagne niet langer als 9 maanden
goed te houden.\
- Chardonnay (BdB) en Pinot Noir (BdN) Champagnes zijn erg
goed houdbaar. De Blanc de Noirs houden het vaak (maar zeker niet
altijd) langer vol als de Blanc de Blancs.
- Voor normale middenklasse champagnes geld de vuistregel dat
je deze champagne net zo lang kan bewaren als dat hij in de kelders
heeft gerijpt. Oftwel een Champagne die vier jaar heeft gerijpt kan je
ook minimaal vier jaar bewaren (tenzij er natuurlijk veel Pinot
Meunier) in zit. Dure Champagnes zoals Krug of de Bollinger RD's rijpen
soms wel 14 jaar voordat de defintieve kurk op de fles gaat. Deze kan
je dus ook prima nog 14 jaar bewaren. Deze twee champagnes kan
overigens veel langer bewaren maar dat is een ander verhaal.
- Champagnes met Druiven van een goede kwaliteit (Grand-Cru of
Premier-Cru) kan je langer bewaren als Champagnes gemaakt van
Cru-Normale druiven. Hoe weet je nou wat wat is? Welnu, als de
producent slim is schrijft hij met koeie letters grand-cru of
premier-cru op het label. Er zijn echter uitzonderingen. Sommige
producenten zijn zo arrogant om aan te nemen dat je wel weet dat het
Grand-Cru druiven zijn.
- Als je een Champagne goed koel/donker bewaard dan kan je hem
langer bewaren als wanneer je dat niet doet. Als je Champagnes in een
te warme kast wilt bewaren, drink ze dan in godsnaam dan maar metteen
op. Na een paar maanden op een te warme temperatuur heb je al een erg
dure fles azijn in jouw kast liggen.
- Het is niet voor niets dat een Champagne een Millésimé is.
Dat is vaak een goed jaar. Een NV is een Chamapgne uit een minder jaar
die opgevoerd is met de restanten van een vroeger/beter jaar. Een
Millésimé of Vintage Champagne is dus vaak beter houdbaar als een
NV/S.A. van dezelfde producent. Hoe beter het jaar hoe langer de
Champagne houdbaar is. Een voorbeeld. 1990 was erg goed en is van
bepaalde huizen nog steeds prima te drinken. 1994 was een veel minder
jaar en is ondertussen niet meer te drinken. Ook hier zijn echter
uitzonderingen: Een Krug Non-Vintage is nog altijd veel langer te
bewaren als een Millésimé Moët & Chandon. Het jaar 1993 was voor
vele Champagne producenten geen goed jaar, voor de Roederer Cristal was
het echter een perfect jaar.
- Er zijn handelaars die te weinig omloopsnelheid in Champagne
hebben. Jij weet niet hoe lang die champagne bij de handelaar heeft
gelegen voordat jij hem kocht, zeker niet als het een Non-Vintage
Champagne is. Bij een goedkope Vintage Champagne kan je ervan uitgaan
dat deze 4-5 jaar na het vintage jaar uitgeleverd is. Op dit moment
koop je een goedkope vintage dus uit het jaar 2002. Je kan deze dus tot
2012 bewaren. Of dit handig is is een tweede. Goedkope vintages zou ik
toch binnen twee jaar opdrinken. Als een champagne te lang bij de
handelaar heeft gelegen, zeker als hij ze vrolijk achter een
smeedijzeren hek in zijn verwarmde winkel heeft uitgestald dan kan je
deze beter niet kopen en al zeker niet als je van plan bent om hem te
gaan bewaren. Winkels met een hoge champagne omloopsnelheid (of
Champagnespeciaalzaken) hebben dit probleem een stuk minder. Last but
not least: Hoe exclusiever de Champagne des te lager de omloopsnelheid
en des te groter het risico dat deze te lang bij de handelaar heeft
gelegen. Als een handelaar het goed doet dan heeft hij niet meer als
20% van zijn jaarverkoop van een merk/type in huis liggen.
- Goede huizen maken Champagnes die je langer kan bewaren als
mindere huizen. Hoe kan dat nu weer? Welnu, ze kopen/gebruiken (als het
goed is) alleen goede druiven in. De inferieure druiven gaan in de
goedkopere Champagnes. De kelders en de fabriek zijn net laboratoria
dus komt er geen vuiltje in de champagne. De goede huizen gebruiken
dure kurken gemaakt van dikke lagen spaans kurk. Hierdoor komt er geen
zuurstof bij onder de kurk en kan de koolzuur er ook niet uit. Dure
kurken slinken niet na een aantal jaren, hetgeen van goedkope
aglomeraat kurken niet te zeggen is.
- Kleine flesjes (kleiner dan 0,375 liter) zijn niet houdbaar.
Grote flessen (groter dan drie liter) ook niet echt omdat deze veelal
gevuld zijn met de inhoud van magnums en in dit proces veel zuurstof in
de champagne erbij komt. De best houdbare flesmaat is de magnum.
Ik begon dit verhaal met de medeling dat het de combinatie van
bovenstaande factoren is. Sommige producenten/handelaren doen het op
alle vlakken goed. Anderen verzieken echt alle factoren. Het merendeel
is in het een wat beter als in het ander. Voor de gemiddelde consument
is er dus geen touw aan vast te knopen hoe lang een Champagne te
bewaren is.
Gelukkig zijn er mensen als Juhlin en Stevenson die in proefnotities
publiceren hoe lang de geproefde Champagne houdbaar zal zijn. Jij hebt
ook mazzel, je hoeft alleen maar even HIER te klikken en dan kan je deze gegevens opvragen. Let wel; in de Champagne Database ga ik er wel van uit dat jij en de handelaar de flessen netjes hebt bewaard.